Doorbraak in bloeddrukregulatie

Nieuwe medische kennis kan van vitaal belang zijn bij het ontwikkelen van medicijnen of om te begrijpen hoe de traditionele werking van bepaalde kruiden tot stand komt. Onderzoekers van de Universiteit van Virginia hebben ontdekt hoe gespecialiseerde niercellen de productie van renine – een cruciaal bloeddrukhormoon – precies uitschakelen. Deze bevinding kan de weg vrijmaken voor nieuwe, veiligere behandelingen van hoge bloeddruk en nierziekten.

Juxtaglomerulaire cellen in de nieren fungeren als bloeddrukmeter van het lichaam. Ze voorkomen te lage bloeddruk door op het juiste moment renine af te geven. Om dit te bepalen, monitoren ze calciumconcentraties in hun celplasma. Calcium werkt als de aan- en uitschakelaar voor renineproductie.

Het nieuwe onderzoek toont aan dat het hormoon angiotensine II calciumoscillaties (ritmische golven van stijgende en dalende calciumspiegels) veroorzaakt binnen de juxtaglomerulaire cellen. Deze oscillaties onderdrukken uiteindelijk de renine-afgifte. Cruciaal is dat deze calciumgolf zich via gap junctions verspreidt naar aangrenzende juxtaglomerulaire cellen, waardoor de remming van renineproductie wordt versterkt.

Eerdere studies gebruikten geïsoleerde cellen, maar in dit nieuwe onderzoek werd levend nierweefsel onderzocht. Daardoor ontdekten de onderzoekers dat de cellulaire communicatie binnen clusters van cellen essentieel is: een blokkade van gap junctions verminderde zowel de calciumoscillaties als het remmende effect van angiotensine II op renine-secretie.
‘Begrijpen hoe calcium zich gedraagt in juxtaglomerulaire cellen kan helpen bij het ontwikkelen van nieuwe, veiligere behandelingen voor hart- en vaat-, en nierziekten’, aldus hoofdonderzoeker prof. dr. Maria Luisa Sequeira-Lopez. Door te focussen op de ‘rem’ – de uitschakelaar van hormoonproductie – ontstaan nieuwe mogelijkheden voor preciezere bloeddrukcontrole.