Columns

De magie van de groep

De magie van de groep

We zitten in een kring en in het midden staat een kaars. Het midden is waar het om gaat. Het is de tussenruimte, de ruimte tussen mensen, waar een heilig vuur brandt en waar verhalen van pijn en vreugde, veilig zijn. Soms zegt iemand: ‘Ik kan niet praten’. Ook daar is ruimte voor. We zijn getuigen van elkaar. Getuigen van elkaars pijn en onvermogen, van elkaars overwinningen en geluksmomenten, van elkaars chaos en stilte.

Groepen leiden was voor mij lange tijd een vermoeiende bezigheid. Er gebeurt zoveel in en tussen mensen. Omdat ik veel waarneem, kostte een groepsbijeenkomst me steeds meer energie en was ik aan het einde opgebrand. Inmiddels zijn groepsbijeenkomsten het favoriete onderdeel van mijn werk en levert het mij én de deelnemers energie op. Dat is de magie van de groep.

Hoe meer ervaring ik opdoe met groepswerk, hoe meer openheid ik ontwikkel voor het moment, de sfeer en de groepsdynamiek. Weerstand ontstaat vaak als je als begeleider je eigen plan wil doordrukken, terwijl er op dat moment behoefte is aan iets anders. Als er kritiek komt vanuit de groep, is dat altijd waardevolle feedback. In plaats van het zelf op te willen lossen, leg ik de kwestie in het midden neer: hoe willen we verder?
Er is er één die de groep leidt, en diegene neemt ook deel aan de groep. De ene keer wat meer begeleider, de andere keer wat meer deelnemer, afhankelijk van wat er nodig is, maar altijd een gelijkwaardig mens, en niet de professional die het allemaal weet.
De werkvormen kunnen uiteenlopen: een gedicht van Hans Andreus lezen, schrijven over verbondenheid, dierbare muziek luisteren, delen hoe iedereen de dag is gestart. Sommige bijeenkomsten zijn emotioneel, in andere wordt veel gelachen, weer andere zijn serieus en verstild.

Het is belangrijk aan het eind van elke bijeenkomst te evalueren. Hoe was het afgelopen uur voor jou? Heb je wensen voor een volgende keer? Zo krijgt ieder groepslid de kans te reflecteren op zichzelf en om verantwoordelijkheid te nemen voor de groep. Uit deze evaluaties blijkt keer op keer dat mensen herkenning en steun vinden bij elkaar. Dat zij zich gezien en niet meer alleen voelen. Ook mensen die niet of nauwelijks kunnen praten, omdat zij opgesloten zitten in zichzelf, komen terug. Dat is voor mij het magische van de groep. Door al die verschillende personen die op hun eigen manier interacteren met elkaar, ontstaat er soms meer dan je had durven dromen. Die magie moet wel erkend en beschermd worden door degene die de groep begeleidt.

De kracht van samen rond een kampvuur zitten of onder de grote boom midden in het dorp, is iets van alle tijden en culturen. Veel volksdansen worden gedanst in een kring. De kringverjaardag zoals we die in Nederland kennen, wordt weleens belachelijk gemaakt, maar is daar ongetwijfeld een overblijfsel van. Onlangs is mijn kind is naar groep 3 gegaan, en één van de rituelen die helaas niet meegaat vanuit de kleuterklas, is het kringgesprek.
Hierbij mijn vurige pleidooi: laten we ons leven lang proberen in groepen samen te komen, rond een kampvuur, een kaars of onder een oude boom. Laten we dansen, praten en luisteren naar elkaar en de stilte. Ieder groepslid is van waarde, elke stem en elk zwijgen telt.

Veelgestelde vragen

Welke houding helpt bij het begeleiden van een groep?

Openheid voor het moment, de sfeer en de groepsdynamiek helpt om aan te sluiten bij wat de groep nodig heeft. Het vasthouden aan een vooraf bepaald plan kan weerstand oproepen.

Waarom is evaluatie na een groepsbijeenkomst belangrijk?

Evaluatie geeft groepsleden ruimte om te reflecteren, wensen te delen en verantwoordelijkheid te nemen voor de groep. Ook kan zichtbaar worden waar deelnemers herkenning en steun ervaren.

Floor van Orsouw

Floor van Orsouw

Floor van Orsouw werkt als geestelijk verzorger en schrijft graag over zingeving, creativiteit en ethische en maatschappelijke vraagstukken.

Lees meer artikelen >

Wilt u uw aankoop ongedaan maken?* Vul dan hieronder uw gegevens in. U heeft geen account nodig en u bent niet verplicht om een reden op te geven. Na het verzenden ontvangt u direct een automatische ontvangstbevestiging per e-mail. Wij nemen vervolgens zo snel mogelijk contact met u op over de verdere afhandeling.

*Losse edities zijn uitgesloten van het herroepingsrecht, zie Autoriteit Consument & Markt.

    Wilt u de gehele bestelling annuleren? Typ dan "Gehele bestelling". Wilt u een deel retourneren? Typ dan hier de naam van het product (en eventueel het aantal).