Complementaire interventies bij bijwerkingen van kankertherapie: praktijkgerichte aanbevelingen

In Duitsland is het vooraanstaande Kompetenznetz Integrative Medizin Baden-Württemberg (KIM-BW) – een netwerk van integratief-oncologische centra in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg – ervaren in het aanbieden van integratieve oncologische zorg. Een multidisciplinair expertpanel van 21 professionals, artsen en verpleegkundigen, uit 14 integratief-oncologische centra ontwikkelde via een Delphi-georiënteerd consensusproces praktische aanbevelingen voor drie veelvoorkomende klachten bij kankerpatiënten: chemotherapie-geïnduceerde mucositis, misselijkheid en braken, en kankergerelateerde vermoeidheid.

Uit 83 geëvalueerde interventies werden per klacht vijf best-practice aanbevelingen geselecteerd op basis van uitvoerbaarheid, benodigde training, tijdsinvestering en klinische effectiviteit. Voor mucositis zijn dat saliemondspoeling, ijsblokjes, duindoornoliemondspoeling, bevroren ananasblokjes en kruidenmondbalsem op basis van calendula (goudsbloem), mirre en ratanhia. Bij vermoeidheid kregen beweegtherapie, duizendbladleverwikkels, slaaphygiëne, hydrotherapie en mistel(Viscum album)therapie de voorkeur. Voor misselijkheid en braken werden acupressuur, gember, aromatherapie, bittere kruiden en homeopatische Nux vomica aanbevolen. Verpleegkundigen in de integratieve oncologie speelden een centrale rol in dit proces, wat de aanbevelingen bijzonder relevant maakt voor de dagelijkse zorgpraktijk.