Grootste studie ooit naar paniekstoornis

Tegenstrijdige resultaten uit kleine studies leidden ertoe dat een grootschalig samenwerkingsverband – de ENIGMA Anxiety Working Group – is opricht om hersenstructuren van mensen met een paniekstoornis te analyseren. Tachtig onderzoekers, waaronder Leids universitair docent Moji Aghajani, analyseerden bijna 5.000 hersenscans van 1.146 deelnemers met een paniekstoornis en van 3.778 deelnemers zonder een paniekstoornis.
De belangrijkste uitkomst is dat een paniekstoornis samenhangt met veranderingen in de hersenstructuur. Waarbij de meest uitgesproken verschillen zichtbaar zijn tijdens de volwassenheid (25 tot 55 jaar). Sommige plekken van de hersenschors wijken af qua dikte en oppervlakte. Ook dieper gelegen hersengebieden zoals de thalamus en caudatus blijken minder volume te hebben. Deze hersengebieden spelen een centrale rol bij het verwerken van emotioneel relevante informatie en het monitoren van lichamelijke signalen. Die processen raken vermoedelijk verstoord tijdens paniekaanvallen. Een kleinere dikte van de hersenschors werd gezien bij mensen met een paniekstoornis in bepaalde hersengebieden tijdens de volwassenheid (25 tot 55 jaar), met een relatieve afwezigheid van dergelijke verschillen tijdens de jeugd (jonger dan 25 jaar) of de latere volwassenheid (ouder dan 55 jaar). Bij mensen die een paniekstoornis voor het 21e levensjaar hadden werden in de hersenen met vocht gevulde ruimtes, oftewel grotere laterale ventrikels, gezien.
Deze bevindingen kunnen suggereren dat een afwijkende hersenontwikkeling en verouderingsprocessen mogelijk mede bepalen hoe een paniekstoornis tot uiting komt in verschillende levensfasen.
Bronvermelding:
Han, L. K. M., & et al. (2026). Structural brain differences associated with panic disorder: an ENIGMA-Anxiety Working Group mega-analysis of 4924 individuals worldwide. Mol Psychiatry, 31(5): 2402–2417.

Armelle Demmers
Armelle Demmers is klinisch epidemioloog, MSc. Ze helpt om goede keuzes te maken in het werkveld van complementaire zorg met de juiste kennis en voorlichting. Ze is algemeen bestuurslid en onderzoeker bij RBCZ en onderzoeker bij het Homeopathy Research Institute (HRI).
