Wie zit er nog op mij te wachten?

Door Floor van Orsouw

Zingeving kan onder druk komen te staan als mensen ouder worden. Bij verlies van gezondheid, mobiliteit, maatschappelijke status of het verlies van dierbaren kan er een zingevingscrisis ontstaan. Aangezien mensen steeds ouder worden en de periode na het werkzame en/of zorgende leven langer is geworden, is het nog belangrijker om aandacht te hebben voor zinvinding. Welke specifieke thema’s spelen bij ouderen en aan welke ondersteuning kunnen zijn dan behoefte hebben? Wat hebben mensen die vitaal oud worden gemeen op zingevingsgebied en welke rol kunnen ouderen vervullen in collectieve zingeving?

Als geestelijk verzorger heb ik ouderen begeleid in hun thuissituatie in Rotterdam. Velen hadden de barre oorlogsjaren bewust meegemaakt. Toen de oorlog in Oekraïne losbarstte, bracht dat nare herinneringen naar boven. Met vader en moeder in een donkere woonkamer achter dichte gordijnen en trillende ramen wachten tot het gebulder van straaljagers en bommen voorbij was. Als zestienjarig meisje op de fiets op weg naar een boer voor eten, in een voortdurende angst om aangehouden en verkracht te worden door soldaten. Jarenlang bij een vreemde familie in het noorden van het land verblijven zonder te weten of je je eigen familie ooit nog terugziet.
Dit is de generatie die na de oorlog hard gewerkt heeft weer een bestaan en een leefbaar land op te bouwen, een generatie die niet of weinig gepraat heeft over traumatische gebeurtenissen en daar geen hulp bij heeft gezocht of gekregen. Zolang het leven loopt en gevuld is met activiteiten, zorgt die houding in de regel niet voor onnoemelijke problemen. Pas als men ouder wordt, geen werk en geen zorg voor kinderen of kleinkinderen meer heeft, minder mobiel wordt en meer lichamelijke klachten krijgt, kunnen die herinneringen een obstakel gaan vormen. Dit leidt tot veel piekeren, angsten, slecht slapen en lusteloosheid. ‘Tot een jaar geleden had ik de auto kunnen pakken om naar de opticien te gaan, maar dat kan nu niet. Voor het verlies van de vrijheid komt afhankelijkheid in de plaats. Dat is het moeilijkste van oud worden’, aldus een honderdjarige man in de Volkskant.^[1]

Meer informatie: geestelijkeverzorging.nl

Lees het gehele artikel vanaf pagina 16 in het VNIG 3/2026.