De blindedarm in kamer 4

Ik was laatst op de spoedeisende hulp (alleen op bezoek, geen zorgen) en hoorde iemand spreken over ‘de blindedarm in 4’. Alsof daar geen mens aan vastzat. Eerder schreef ik hier al over die rare arts op de mammapoli die zonder wat te zeggen een paar keer in mijn borst kneep en weer wegrende. En deze editie van het Vakblad gaat over borstgezondheid. Maar als je erover nadenkt, is dat praten en denken in losse lichaamsdelen of losse klachten in de zorg eigenlijk heel raar.

Klachten staan natuurlijk nooit op zichzelf, ze zijn altijd ingebed in een lichaam, leven en context. Een blindedarm functioneert niet los van de rest, een borst ook niet. Het gaat altijd om de mens in wie dat allemaal samenkomt en het leven dat die mens leeft.

Nou moet ik zeggen dat ik er zelf ook aan mee heb gewerkt – ik roep al jaren op deze plaats dat mensen googelen op klachten en lichaamsdelen en dat je het daar dus over moet hebben. Dat is natuurlijk wel waar, maar daarmee gaan zowel die mensen als ik voorbij aan een van de belangrijkste krachten van veel complementair zorgverleners: een holistische aanpak.

Dan heb ik het in eerste instantie over verder kijken dan de klacht, kijken naar de hele mens, het hele systeem, inclusief context, ervaring, levensverhaal, seizoen en zo meer. Voor cliënten levert dat meer duiding op en – hopelijk – structurele oplossingen. Een cliënt is dus meer dan een klacht. Maar jij bent op jouw beurt ook meer dan de behandeling die je biedt. Jouw aanwezigheid is deel van de interventie. Niet als techniek, maar als kwaliteit. Jouw persoonlijkheid, jouw unieke manier van kijken en jouw kennis geven mensen vertrouwen, ruimte en veiligheid om te kunnen ontvangen wat je doet. En samen onderscheiden deze twee dingen de integratieve zorg van de (meeste) reguliere zorg. Daar mag je je best een beetje voor op de borst kloppen, om maar in het thema te blijven.

Om te communiceren vanuit die unieke kracht, kun je die borst, de nek of de obstipatie gerust als ingang nemen. Dat helpt mensen je te vinden. Maar laat daarna wel zien dat jij verder kijkt. Dan krijg je bijvoorbeeld kopregels voor je website of voor flyers als ‘Hoofdpijn: wat vertelt deze klacht je in je leven nu’ of ‘Pijnlijke borsten: waar ligt de oorsprong van deze klacht’. In een blog kun je schrijven over waar iemand is in zijn of haar leven als een klacht opspeelt. Koppel het bijvoorbeeld aan werk of gebeurtenissen in een mensenleven. Of maak een korte post waarin je een klacht koppelt aan een leefstijlkeuze of het seizoen.

Eén concreet praktijkvoorbeeld waarin je laat zien dat een klacht meerdere lagen heeft, doet al genoeg. Dat een klacht er is, zich ergens uit en dat je daar iets mee moet, maar dat het nooit het hele verhaal is. Op die manier blijft de klacht vindbaar, maar is de mens het uitgangspunt.