Overgangsklachten

Al is het ruim een decennium geleden, ik herinner me de periode ‘jasje-uit-jasje-aan’ als de dag van gisteren. Uitbrekend zweet op de meest ongepaste momenten. Een niet te verhullen rood hoofd. Het ergste vond ik de spanning in mijn lijf, die voelde als een vulkaan die op uitbarsten staat. Mijn omgeving lachte erom: overduidelijk was ik ‘in de overgang’.

Tijdens mijn medische opleiding leerde ik dat de ‘overgang’ werd veroorzaakt door veroudering van de vrouwelijke gonaden. Toen ik me bezig ging houden met integrative medicine begreep ik dat de productie van vrouwelijke hormonen slechts een klein onderdeel is van de ingewikkelde, delicate choreografie van ons lichaam. Zo leerde ik dat de balans van vrouwelijke hormonen afhankelijk is van het functioneren van andere organen, stelsels en weefsels, waaronder andere hormoonproducerende klieren zoals de schildklier en de bijnieren. Maar dat ook signaalstoffen vanuit ons lichaam – bijvoorbeeld in ons brein en van ons immuunsysteem – hun invloed hebben naast de externe signaalstoffen, zoals in soja, plastics of toxinen in onze woonomgeving. Zo werd me helder waarom een chronische ontsteking, een verstoord darmmicrobioom en leververvetting invloed hebben op de hormoonbalans net als slaaptekort, bewerkt voedsel en chronische stress.

In mijn huidige sjamanistisch praktijk heb ik ervaren dat overgangsklachten veel meer omvatten dan een fysieke verstoring van de vrouwelijke hormoonbalans. Het overgrote deel van de mensen die bij mij in de praktijk komen, vertelt me over een haast niet te verdragen innerlijke spanning. Een gevoel dat er iets uit wil waaraan ze geen naam kunnen geven. Die spanning gaat samen met vasovegetatieve verschijnselen zoals zweetaanvallen, hartkloppingen en plotselinge kleurveranderingen in het gezicht. De symptomen komen niet alleen voor bij vrouwen rondom de menopauze. Ook jongere en oudere vrouwen, kinderen en zelfs mannen kunnen er last van hebben. Het duurde even voordat ik het patroon kon duiden.

Terwijl ik mijmerde over het ontbreken van overgangsriten in de westerse wereld bij veranderingen zoals het bereiken van de volwassen leeftijd, het voor het eerst gaan menstrueren of het vinden van een nieuwe werkplek of woonplaats, viel het kwartje.
De mensen in mijn praktijk zijn letterlijk in een overgang in hun leven: het oude voldoet niet meer en het nieuwe heeft nog geen vorm. Ze voelen dat er iets niet meer klopt zonder precies te weten wat het ‘iets’ is. Een gevoel van onbehagen, onvervuld verlangen, misschien wel ontevredenheid. Die zachte fluistering van de ziel is aanvankelijk nog te onderdrukken door bijvoorbeeld harder te werken, van baan te wisselen, een nieuwe auto te kopen of een relatie te beëindigen. Maar een ziel die niet gehoord wordt gaat steeds harder roepen totdat je luistert. Tot je luistert naar je ziel die je vraagt waarom je hier op aarde rondloopt, wat de zin van jouw leven is, wat je hart laat dansen. Het zijn vragen waar we ons over het algemeen niet comfortabel bij voelen. Vragen waar ons logisch denkende linkerhersenhelft geen duidelijk geformuleerd antwoord op heeft.

In plaats van te lachen, hélp ik de mensen met overgangsklachten. Ik sta hen bij in hun avontuur om met compassie hun ziel uit de door hen zelf gecreëerde gevangenis van regels en overtuigingen te bevrijden. Anders gezegd: ik ondersteun ze in hun zoektocht om hun wezenlijke hartsverlangen vorm te laten krijgen in het dagelijkse leven, zodat hun ziel kan zingen. Dát laat míjn ziel dansen.